پرونده سیراف در مسیر ثبت‌جهانی/ ارزیابان ایکوموس اواخر مهرماه به بوشهر می‌آیند

مدیرکل ثبت و حریم آثار و حفظ و احیای میراث‌معنوی و طبیعی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی از سفر ارزیابان ایکوموس به بوشهر در اواخر مهرماه خبر داد و تاکید کرد که ثبت جهانی این بندر تاریخی باید با حفاظت از اصالت و هویت تاریخی منطقه، توسعه پایدار، ایجاد اشتغال و انتفاع جامعه محلی همراه باشد.

به گزارش خبرنگار میراث‌آریا، نشست علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت و حریم آثار و حفظ و احیای میراث‌معنوی و طبیعی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، با اصحاب رسانه بوشهر همزمان با هفته دولت برگزار شد و آخرین وضعیت پرونده ثبت‌جهانی «بندر تاریخی سیراف» و اقدامات انجام‌شده برای حضور ارزیابان شورای بین‌المللی بناها و محوطه‌های تاریخی (ایکوموس) مورد بررسی قرار گرفت.

ایزدی در این نشست با تبریک هفته دولت و ایام ماه ربیع‌الاول اظهار کرد: پرونده بندر تاریخی سیراف به عنوان نماینده جمهوری اسلامی ایران برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو در سال ۲۰۲۶ میلادی انتخاب شده و خوشبختانه مراحل اولیه بررسی این پرونده در یونسکو بدون ایراد و اشکال سپری شده است.

او افزود: ارزیابان ایکوموس اواخر مهرماه امسال برای انجام بازدید میدانی و ارزیابی وضعیت بندر تاریخی سیراف به استان بوشهر سفر خواهند کرد و وزارت میراث‌فرهنگی با همکاری استانداری بوشهر و سایر دستگاه‌های ذی‌ربط، اقدامات لازم برای فراهم‌کردن شرایط و زیرساخت‌های مورد نیاز این ارزیابی را دنبال می‌کند.

مدیرکل ثبت و حریم آثار و حفظ و احیای میراث‌معنوی و طبیعی وزارت میراث‌فرهنگی با اشاره به نگاه ویژه سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، به پرونده سیراف گفت: رویکرد وزارتخانه در موضوع ثبت جهانی، حفاظت پایدار از میراث و تبدیل ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی به فرصتی برای توسعه منطقه و ارتقای کیفیت زندگی جامعه محلی، از اهداف اساسی این فرآیند است.

ایزدی تاکید کرد: موضوع جامعه محلی، توسعه پایدار، ایجاد اشتغال و انتفاع مردم از ظرفیت‌های ثبت‌جهانی، از اولویت‌های اصلی ماست.

او همچنین درباره دغدغه‌های مرتبط با حقوق مالکین اراضی واقع در عرصه تاریخی سیراف گفت: این موضوع نیازمند همکاری و تعامل میان دستگاه‌های مسئول است و امیدواریم با اتخاذ راهکارهای قانونی و هماهنگی‌های لازم، مسائل موجود در این زمینه برطرف شود.

در ادامه این نشست، خبرنگاران با تاکید بر جایگاه تاریخی و تمدنی سیراف و اهمیت ثبت‌جهانی آن، مجموعه‌ای از دغدغه‌ها و مطالبات مرتبط با آینده این بندر تاریخی را مطرح کردند؛ دغدغه‌هایی که بخش مهمی از آن به ضرورت آماده‌سازی زیرساخت‌های گردشگری و فراهم‌کردن ظرفیت‌های اقامتی، خدماتی و دسترسی مناسب برای میزبانی از گردشگران پس از ثبت‌جهانی بازمی‌گشت.

اصحاب رسانه همچنین بر ضرورت مشخص‌بودن سازوکار بهره‌مندی جامعه محلی از منافع اقتصادی ثبت جهانی تاکید کردند و خواستار آن شدند که ثبت سیراف در فهرست میراث‌جهانی، به ایجاد اشتغال پایدار، رونق کسب‌وکارهای محلی و افزایش سهم مردم منطقه از اقتصاد گردشگری منجر شود.

در این نشست، ضرورت افزایش حضور کارشناسان میراث‌فرهنگی در سیراف و تقویت نظارت‌های میدانی نیز مورد تاکید قرار گرفت. خبرنگاران با اشاره به حساسیت مرحله پیش‌روی پرونده، خواستار تسریع در اقدامات حفاظتی و سامان‌دهی محوطه و حضور مستمر کارشناسان برای رفع چالش‌های احتمالی پیش از سفر ارزیابان ایکوموس شدند.

نگرانی درباره ساخت‌وسازهای غیرمجاز در محدوده عرصه تاریخی سیراف نیز از دیگر محورهای جدی مطرح‌شده از سوی رسانه‌ها بود. خبرنگاران با اشاره به گسترش ساخت‌وسازهای غیرمجاز در بخش‌هایی از عرصه تاریخی، نسبت به پیامدهای این روند برای اصالت و تمامیت محوطه هشدار دادند و بر ضرورت برخورد مؤثر و اجرای دقیق ضوابط حفاظت از عرصه و حریم تاکید کردند.

همچنین در این نشست بر ضرورت توجه گسترده‌تر به ظرفیت‌های تاریخی شهرستان کنگان و شناسایی و ثبت آثار تاریخی سایر نقاط این شهرستان تاکید شد. خبرنگاران معتقد بودند ثبت جهانی سیراف باید در چارچوب یک برنامه جامع برای معرفی و حفاظت از میراث تاریخی منطقه دنبال شود و دستاوردهای این رویداد نیز نباید صرفا به محدوده محوطه تاریخی سیراف محدود بماند.

تعارض میان توسعه صنعتی و حفاظت از میراث‌فرهنگی نیز از دیگر دغدغه‌های مهم مطرح‌شده در این نشست بود. خبرنگاران با اشاره به حضور گسترده صنایع نفت، گاز و پتروشیمی در منطقه، خواستار شکل‌گیری سازوکاری مشترک میان وزارت میراث‌فرهنگی، وزارت نفت و مجموعه‌های صنعتی و پتروشیمی شدند تا ضمن استمرار روند توسعه اقتصادی منطقه، از واردشدن آسیب به هویت تاریخی و منظر فرهنگی سیراف جلوگیری شود.

اصحاب رسانه همچنین بر ضرورت بهره‌مندی شهرستان کنگان از ظرفیت‌های اقتصادی، گردشگری و فرهنگی ناشی از ثبت‌جهانی سیراف تاکید کردند و خواستار آن شدند که برنامه‌ریزی برای دوره پس از ثبت، از هم‌اکنون با نگاه منطقه‌ای و مبتنی بر مشارکت جامعه محلی انجام شود.

در این میان، رعایت دقیق ضوابط حفاظتی و مدیریت منسجم عرصه و حریم سیراف، یکی از مهم‌ترین الزامات پیش‌روی پرونده عنوان شد؛ موضوعی که با توجه به حضور قریب‌الوقوع ارزیابان ایکوموس، اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند و مستلزم هماهنگی جدی میان دستگاه‌های اجرایی، مدیریت محلی و مجموعه‌های مرتبط با حفاظت از میراث‌فرهنگی است.

بندر تاریخی سیراف با پیشینه‌ای کهن و جایگاهی ممتاز در تاریخ تجارت، دریانوردی و تعاملات فرهنگی ایران با جهان، یکی از مهم‌ترین محوطه‌های تاریخی جنوب کشور به شمار می‌رود. این بندر در دوره ساسانی و سده‌های نخستین اسلامی از مراکز مهم تجاری و دریایی خلیج فارس بوده و آثار برجای‌مانده از آن، بیانگر گستره ارتباطات اقتصادی، فرهنگی و تمدنی ایران با دیگر مناطق جهان است.

اکنون با نزدیک‌شدن به مرحله ارزیابی میدانی، سیراف در یکی از حساس‌ترین مقاطع مسیر ثبت‌جهانی قرار گرفته است؛ مرحله‌ای که موفقیت در آن، علاوه بر برخورداری پرونده از ارزش‌های برجسته تاریخی و فرهنگی، به میزان آمادگی منطقه، صیانت از اصالت و تمامیت محوطه، مدیریت عرصه و حریم، رفع چالش‌های موجود و همراهی دستگاه‌های مختلف وابسته است.

انتهای پیام/

کد خبر 1405060500492
دبیر مهدی نورعلی

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha